Đây
là lá thư của ông Tôn Vận Tuyền, một chính khách nổi tiếng của Đài Loan gởi cho
các con của ông lúc còn sống: “Các con thân mến, Viết những điều căn dặn này,
cha dựa trên 3 nguyên tắc như sau:
1.
Đời sống là vô thường, không ai biết trước mình sống được bao lâu, có những
việc cần, nếu được nói ra sớm để hiểu thì hay hơn.
2.
Cha là cha của các con, nếu không nói ra thì chắc không ai nói rõ với các con
những việc này đâu!
3.
Những điều căn dặn để ghi nhớ này là kết quả của bao kinh nghiệm xương máu, thất
bại, đắng cay trong cuộc đời của chính bản thân mà cha ghi nhận được, nó sẽ
giúp các con tránh những nhầm lẫn hoang phí trên con đường trưởng thành.
Dưới
đây là những điều nên ghi nhớ trong cuộc đời:
1.
Nếu có người đối xử với con không tốt, đừng thèm để tâm cho mất thời giờ. Trong
cuộc đời này, không ai có bổn phận phải đối xử tốt với con cả, ngoại trừ cha và
mẹ của các con. Nếu có người đối xử tốt với con, ngoài việc các con phải biết
ơn, trân quý, các con cũng nên thận trọng một chút, vì người đời thường làm
việc gì cũng có mục đích của nó, chớ có vội vàng cho là bạn tốt của mình ngay.
2.
Không có người nào mà không thể thay thế được cả, không có vật gì mà nhất thiết
phải sở hữu, bám chặt lấy nó. Nếu hiểu rõ được nguyên lý này, thì sau này, lỡ
người bạn đời không còn muốn cùng đi trọn cuộc đời, hay vì lý do gì con bị mất
đi những gì trân quý nhất trong đời, thì cũng nên hiểu, đó không phải là chuyện
trời sập.
3.
Đời người ngắn ngủi, nếu hôm nay ta để lãng phí thời gian, mai đây hiểu được
thì thấy rằng quãng đời đó đã vĩnh viễn mất rồi! Cho nên, nếu ta biết trân quý
sinh mạng của mình càng sớm, thì ta được tận hưởng cuộc đời mình càng nhiều
hơn. Trông mong được sống trường thọ, chi bằng mình cứ tận hưởng cuộc đời ngay
từ bây giờ.
4.
Trên đời này chẳng hề có chuyện yêu thương bất diệt. Ái tình chỉ là một cảm xúc
nhất thời. Cảm giác này, tuyệt đối sẽ theo thời gian, hoàn cảnh mà biến thiên,
thay đổi. Nếu người yêu bất diệt rời bỏ con rồi, hãy chịu khó nhẫn nại một
chút, để thời gian dần dần trôi qua, để tâm tư mình từ từ lắng đọng, cái đau
khổ cũng sẽ từ từ nhạt nhòa đi. Không nên cứ ôm áp cái ảo ảnh yêu thương mãi,
cũng không nên quá bi lụy vì thất tình!
5.
Tuy có nhiều người trên thế giới này thành công, nổi tiếng mà chẳng có học hành
nhiều, có bằng cấp cao, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là không cần học hành
nhiều sẽ thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành, giáo dục là vũ khí
trong tay của mình. Ta có thể lập nên sự nghiệp với bàn tay trắng, nhưng không
thể trong tay không có tấc sắt. Nên nhớ kỹ điều này !
6.
Ba không yêu cầu các con phải phụng dưỡng ba trong nửa quãng đời còn lại của ba
sau này. Ngược lại, ba cũng không thể bảo bọc nửa quãng đời sau này của các
con. Lúc các con đã trưởng thành, độc lập, đó cũng là lúc ba đã làm tròn thiên
chức của mình. Sau này, các con có đi xe bus công cộng hay đi ô tô nhà, các con
ăn súp vi cá hay ăn mì gói, đều là trách nhiệm của các con.
7.
Các con có thể yêu cầu mình phải giữ chữ tín, nhưng không thể bắt người khác
phải giữ chữ tín với mình. Các con có thể yêu cầu mình phải đối xử tốt với
người khác, nhưng không thể kỳ vọng người khác phải đối xử tốt với mình. Mình
đối xử người ta thế nào, không có nghĩa là người ta sẽ đối xử lại mình như thế
ấy. Nếu không hiểu rõ được điều này, sẽ tự chuốc lấy buồn phiền cho mình.
8.
Trong hai mươi năm qua, ba tuần nào cũng mua vé số, nhưng vẫn nghèo trắng tay.
Điều này chứng tỏ, muốn phát đạt, phải siêng năng làm ăn mới khá được. Trên thế
gian này, không có cái gì miễn phí cả.
9.
Sum hợp gia đình, thân thích đều là duyên phận, bất luận trong kiếp này chúng
ta sống chung với nhau được bao lâu, như thế nào, nên trân quý khoảng thời gian
chúng ta được chung sống với nhau. Kiếp sau, dù ta có thuơng hay không thương,
cũng không có dịp gặp lại nhau đâu”.
(
Tái đăng từ trang facebook của bác Trinh )
Ở
điều thứ 5, rõ ràng có rất nhiều người phát biểu không cần học vấn cũng thành
công, nhưng thử đếm bao nhiêu kẻ thành công mà không cần học vấn? Nếu tuyệt đại
đa số người thành công đều là thất học thì điều họ khuyên từ bỏ học hành mới có
hiệu quả khuyến khích cho mọi người. Nhưng thực tế là, rất đông người có học
hành đàng hoàng (đúng nghĩa) thì ít nhất sẽ có nhận thức rõ ràng, nếu không
giàu có thì cũng yên tâm mà sống, xoay xở cuộc đời trong hoàn cảnh không đến
nỗi quá thiếu thốn hay đầy lo âu như phần đông người không có học vấn. Bởi thế,
đừng bao giờ nói theo cái kiểu của ông lâm tặc phá sơn lâm - kẻ mà nhiều người
biết - hay những người đại loại giống như vậy khi họ tuyên truyền chuyện học
hành không cần thiết!
